ITÜ GIDA MÜHENDISLIGI BÖLÜMÜ

ECTS, ögrencilerin yurtdisinda aldiklari ve basarili olduklari ders kredilerinin, bir yüksekögretim kurumundan digerine transfer edilmelerini saglayan bir sistemdir. ECTS, baslangiçta iki farkli ülkenin yüksekögretim kurumlari arasinda yapilan geçisler için gelistirilmistir. Ancak, ayni yüksekögretim kurumu içerisinde veya ayni ülkedeki farkli yüksekögretim kurumlari arasinda da uygulanabilmektedir.

ECTS’in diger ögrenci hareketliligi programlarindan ayrilan en önemli özelligi, yurtdisinda egitim yapacak olan ögrencilerin, ev sahibi üniversitenin kendi ögrencileriyle birlikte derslere devam etmelerini saglamasidir. Böylece ögrencilerin, ev sahibi üniversitenin akademik hayatina aktif olarak katilimina olanak taninmaktadir.

ECTS çerçevesinde yurtdisinda ögrenim gören ögrenciler sadece bir süre için degil, istedikleri takdirde programlarini tamamlayana kadar gitmis olduklari yüksekögretim kurumunda kalabilirler. Ayrica, dileyen ögrenciler, üçüncü bir yüksekögretim kurumuna da yatay geçis yapabilirler. Bu tür taleplerin kabul edilip edilmemesi, diploma alma veya yatay geçis kosullarinin belirlenmesi, ilgili yüksekögretim kurumlarinin yetkisindedir.

Yüksekögretim kurumlari, misafir ögrencilerin akademik basarilari ile ilgili tüm konularda karar verme yetkisine sahiptirler. Kurumlar, mevcut ders yapilarinda ve degerlendirme yöntemlerinde herhangi bir degisiklik yapmaksizin, kendi ögrencileri tarafindan alinan derslerin ve sinavlarin tümünü misafir ögrenciler için de uygularlar.

ECTS çerçevesinde yurtdisinda ögrenim yapmaya karar veren bir ögrencinin yapacagi ilk is, kendi takip ettigi programa sahip yüksekögretim kurumlarini belirlemektir. Bu amaçla, ECTS’e katilan kurumlarin hazirladigi ve gerek kurum, gerekse ders müfredatinin yapisi ile derslerin içerikleri hakkinda bilgi veren Kilavuz’dan (information package) yararlanilir. Gidilecek kurum belirlendikten sonra ögrenci tarafindan basvuru formu doldurulur (application form) ve akademik tanimanin garanti altina alinmasi amaciyla ögrenci ile ögrencinin kendi kurumu ve yurtdisinda ögrenim görecegi kurum arasinda üçlü anlasma yapilir (learning agreement). Ülkeler arasindaki gerek egitim, gerekse notlandirma sistemlerindeki farkliliklar nedeniyle, ögrencilerin ders yüklerinin belirlenmesinde ve aldigi notlarin transferinde bir çesit “ortak dil” kullanilmasi zorunludur. Bu amaçla her ders için ECTS kredisi (ECTS credit) belirlenir, alinan notlar ise ECTS notlandirma sistemi (ECTS grading scale) yardimiyla harf notuna dönüstürülür. Tüm bu islerin yapilmasinda koordinatörler aktif rol alarak hem danismanlik görevi yaparlar, hem de olusabilecek sorunlarin çözümünde yardimci olurlar.

ECTS kredisi, ögrencinin bir dersi basariyla tamamlayabilmesi için yapmasi gereken çalismalarin tümünü (teorik ders, uygulama, seminer, bireysel çalisma, sinavlar, ödevler, v.b) ifade eden bir birimdir. ECTS’de bir akademik yillik (iki dönem) egitime 60 kredi, bir dönemlik (yariyil veya sömestre) egitime ise 30 kredi verilir. Bazi yüksekögretim kurumlarinda 1 akademik yilda 3 dönem uygulamasi bulunur. Böyle durumlarda, her bir dönem için 20 ECTS kredisi verilir.

Baska bir deyisle ECTS kredisi, bir akademik yili herhangi bir yüksekögretim kurumunda tam zamanli olarak tamamlamak için gereken toplam çalisma zamanina göre ilgili dersin ne kadarlik çalisma gerektirdigini belirten bir sayidir. Örnegin:

· Bir akademik yilda 120 ECTS kredilik bir program izlemek isteyen bir ögrencinin yükü, ilgili yüksekögretim kurumunda ögrenim gören ortalama bir ögrencinin aldigi ders yükünün iki kati olacaktir.

· Bir akademik yilda 30 ECTS kredilik bir program izlemek isteyen bir ögrencinin yükü, ilgili yüksekögretim kurumunda ögrenim gören ortalama bir ögrencinin aldigi ders yüküne göre çok azdir ve yari-zamanli statüde ders alacakmis gibi düsünülebilir.

Avrupa ülkelerindeki notlandirma sistemlerinin birbirinden çok farkli olmasi nedeniyle, ECTS çerçevesinde yabanci egitim kurumlarinda ögrenim gören ögrencilerin en fazla endise duyduklari konunun, almis olduklari notlarin transferi oldugu vurgulanmistir. Söz konusu ögrencilerin genel olarak karsilastiklari sorunlar su sekilde siralanabilir:

· Notlarin yorumlanmasi bir dersten digerine veya bir yüksekögretim kurumundan ötekine göre degismese de, ülkeden ülkeye önemli farkliliklar göstermektedir.

· Notlarin transferinde meydana gelen yanlisliklar, ögrenimlerinin bir kismini yurtdisinda yapan ögrenciler için ciddi sonuçlar dogurabilmektedir.

Avrupa Komisyonu, söz konusu sorunlari belirlemek amaciyla uzmanlardan olusan bir çalisma grubu olusturmustur. O sirada ECTS’e katilan 84 yüksekögretim kurumunun 80’ninden toplanan bilgi, öneri ve istatistiksel veriler göz önüne alinarak hazirlanan ECTS Notlandirma Sistemi (ECTS Grading Scale) Tablo 2’de gösterilmistir.

ECTS Notu	Bu Notu Alarak Basarili Olan Ögrencilerin Tahmini Yüzdesi	Tanim
A	10	Mükemmel
B	25	Çok Iyi
C	30	Iyi
D	25	Orta
E	10	Geçer
FX	?	Basarisiz
F	?	Basarisiz

ECTS notlandirma sisteminin ana amaci, ögrencinin performansi hakkinda yüksekögretim kurumlarina ek bilgi vererek seffafligi saglamaktir. Ancak, yüksekögretim kurumlarinin kendi notlandirma sistemlerine müdahale kesinlikle söz konusu degildir. Yüksekögretim kurumlari, ECTS notlandirma sistemini ne sekilde uygulayacaklarina kendileri karar vermektedir.

ECTS notlandirma sisteminde 5’i geçer, 2’si ise basarisiz olmak üzere 7 not bulunmaktadir. Notlandirma sisteminde bu sayidan daha az not bulunmasinin, ögrenci performansi hakkinda yetersiz bilgi verecegi; bu sayidan fazla not bulunmasinin ise, gerçek olmayan bir hassaslik düzeyini gösterecegi düsünülmüstür.

Ögrencinin almis oldugu derslerin transfer kredisi olarak kabul edilebilmesi için, derslerden “A” ile “E” arasinda not alinmasi zorunludur. “FX” ve “F” notlarinin kredi degeri sifirdir.

Basarisiz ögrencilere “FX” veya “F” notu verilir. “FX” notu, basarisiz olan ancak, biraz daha çalismayla “E” notu alabilecek ögrencilere verilir. Böyle bir ayirim, basarili olamayan bazi ögrencilerin daha sonra alacaklari dersleri belirlemede yardimci olmaktadir. Ancak, basarisiz ögrenciler arasindaki farki belirlemede güçlük çeken kurumlar, “FX” notunu hiç gündeme getirmeden sadece “F” notunu kullanmaktadir.

Daha önce de belirtildigi gibi, Avrupa ülkelerinin notlandirma sistemleri arasindaki bir birlikten söz etmek mümkün degildir. Bu ülkelerin çogunda ülke çapinda tek bir notlandirma sistemi bulunsa da bunu genellemek dogru olmaz; dahasi, “geçer” notun tanimlanmasi kurumlar arasinda farklilik gösterebilir ve notlarin dagilimi kurumdan kuruma, yildan yila ve bir dersten digerine önemli ölçüde degisebilir.

ECTS notlandirma sistemi, kurumlarin kendi kararlarini vermelerine olanak saglayacak sekilde tanimlanmistir. Herhangi bir kurum tarafindan verilen bir notun ECTS notuna dönüstürülmesi sirasinda uygulanabilecek yöntemler asagida anlatilmistir:

· Kurum, öncelikle ögrencilerin almis oldugu notlarin dagilimini inceler. ECTS notlandirma sistemindeki 10-25-30-25-10 modelini elde edebilmek için, basarili ögrenci toplaminin ilk % 10’una, % 35’ine, % 65’ine ve % 90’ina girenlerin aldiklari notlara göre ECTS notlarinin sinirlari belirlenir.

· Basarili ögrenci toplaminin ilk % 10’una giren ögrencilere her zaman otomatik olarak “A” notu vermek söz konusu degildir. “A” notu “mükemmel”in karsiligi oldugu için, bu tanim kurumlar arasinda farkliliklar gösterebilir. Örnegin, ögrencilerin sadece % 8’ini “First Class Honours [1]” derecesiyle mezun eden bir Ingiliz kurumu, “A” notunu ilk % 8’e giren ögrencilere verebilir. Halbuki, ögrencilerinin % 14’ü “30 con lode 2” olan bir Italyan kurumunun, ilk % 14’e giren ögrencileri ilk % 10’luk dilimdeki ögrencilerden ayirmasi anlamsizdir. Diger taraftan, bir Ispanyol kurumu tarafindan “Matricula de Honor3” derecesiyle ödüllendirilen ögrenci sayisi, toplam ögrenci sayisinin % 5’inden daha azdir ve bu durumda “mükemmel” tanimi çok az sayidaki ögrenci için geçerlidir.

· Ispanya, Hollanda ve hatta Yunanistan’da verilen notlar arasindaki ayirimin az olmasi, ECTS notunun sinirlarini belirlemeyi daha da güçlestirebilir. Örnegin, Hollanda’daki bir kurumda siniftaki ögrencilerin % 70’inin 7 aldigi durumda, bu not hem “C” hem de “D” notlari ile örtüsür.

· Notlarin dagilimi, harf notunun olusturulmasinda önemli bir unsurdur. Herhangi bir dersteki notlarin dagilimi, yildan yila degisebilir; ayrica, dersler arasinda nicel ve nitel farkliliklar bulunabilir. Kurum notlarini, ECTS notlandirma sistemi yardimiyla harf notuna dönüstürmede kullanilan yöntemi standart hale getirmek, notlandirma sürecini kolaylastiracaktir. Ancak, ECTS notlandirma sisteminin tanimindan olusabilecek sapmalarin ögrencilerin aleyhinde kullanilmamasina özen gösterilmelidir.

· Ögrenci sayisinin oldukça az oldugu bir derste, notlandirmanin 10-25-30-25-10 modeline göre yapilmasi uygun degildir. Edinilen deneyimler, böyle bir durumda asagidaki noktalarin göz önüne alinmasini önermektedir: